Kolektör (Kollektör) Vanaları: Mavi ve Kırmızı Vana Açık mı Olmalı?

Kolektörlü tesisatta her musluğun ya da her peteğin hattı, banyo veya koridordaki bir dolapta bulunan kolektörden ayrı bir vanayla açılıp kapanır. Mavi ve kırmızı vanaların ne işe yaradığını, normalde nasıl durması gerektiğini ve kolektör su kaçırırsa ne yapacağınızı anlattık.

Kısa cevap

Evet, normal kullanımda kolektördeki bütün vanalar açık olmalıdır. Su kolektöründe mavi vanalar soğuk su, kırmızı vanalar sıcak su hatlarını açıp kapatır; kalorifer kolektöründe kırmızı taraf peteğe giden gidiş, mavi taraf kombiye dönen dönüş hattıdır. Kol boruyla aynı yöndeyse vana açık, boruya dikse kapalıdır. Kapalı kalan mavi vana o noktanın soğuk suyunu keser ya da o peteğin ısınmasını engeller.

Beylikdüzü merkezli; İstanbul Avrupa Yakası’na geliyoruz.

Fiyatı yerinde bakıp söylüyoruz; keşif ücreti iş yapılırsa fiyattan düşülür. Pazartesi–Cumartesi 08:00–18:00, pazar yalnızca acil.

Ara: 0533 749 37 25 · WhatsApp

Kolektör nedir, nerede bulunur?

Kolektör, halk arasında kollektör ya da dağıtıcı, ana borudan gelen suyu evin içindeki ayrı hatlara bölen parçadır. Genelde banyoda, koridorda ya da mutfakta duvara gömülü, kapaklı bir dolabın içinde durur; bazı evlerde kombinin yakınındadır.

Kolektörlü tesisatta her musluğa, klozete, makineye ya da her peteğe kolektörden ayrı bir boru gider. Bu borular duvar ve döşeme içinde çoğu zaman ek yeri olmadan ilerlediği için kaçak riski azalır; bir hatta arıza olursa yalnızca o hat kapatılır, evin geri kalanı suyla ve ısıtmayla kalır.

Su kolektörü: mavi soğuk, kırmızı sıcak

Kullanma suyu kolektöründe genelde iki sıra vana bulunur. Mavi kollu ya da mavi kapaklı vanalar soğuk su hatlarını, kırmızı olanlar sıcak su hatlarını açıp kapatır. Her vana tek bir noktayı besler: örneğin banyo lavabosunun soğuk suyunu, mutfak evyesinin sıcak suyunu ya da çamaşır makinesini.

Hangi vananın hangi noktaya gittiği vanaların üzerinde ya da dolabın kapağında yazılı olabilir. Yazılı değilse arıza anında aramamak için vanaları tek tek kapatıp hangi musluğun kesildiğine bakarak etiketlemek işinizi kolaylaştırır; iş bitince bütün vanaları yeniden açmayı unutmayın.

Kalorifer kolektörü: kırmızı gidiş, mavi dönüş

Kolektörlü kalorifer tesisatında her petek kolektöre iki boruyla bağlanır. Kırmızı taraf kombiden gelen sıcak suyu peteğe gönderen gidiş hattıdır; mavi taraf peteğin içinde dolaşıp soğuyan suyu kombiye geri getiren dönüş hattıdır. Mavi renk burada soğuk suyu değil dönüşü gösterir.

Yerden ısıtmada da aynı mantıkla çalışan bir kolektör bulunur ve her oda ayrı bir devredir. Yerden ısıtmanın kolektöründe nelere bakıldığını yerden ısıtma ısıtmıyor yazımızda anlattık.

Mavi vana açık mı olmalı?

Evet. Normal kullanımda kolektördeki bütün vanalar açık durur; buna mavi vanalar da dahildir. Kollu vanada kol boruyla aynı yöndeyse vana açık, boruya dikse kapalıdır. Çevirmeli (çarklı) vanalar saatin tersi yönünde sonuna kadar çevrildiğinde açıktır.

Su kolektöründe kapalı kalan mavi vana o noktanın soğuk suyunu keser: lavabodan yalnızca sıcak su gelir, rezervuar dolmaz ya da çamaşır makinesi su almaz. Kalorifer kolektöründe kapalı kalan gidiş ya da dönüş vanası o peteğin suyunu dolaştırmaz ve petek ısınmaz.

Bazı kalorifer ve yerden ısıtma kolektörlerinde dönüş tarafında vana yerine bir ayar başlığı, debimetre ya da elektrikli bir başlık (aktüatör) bulunur. Bunlar tesisatı kuranın yaptığı denge ayarıdır; nasıl ayarlandığını bilmeden çevirmeyin.

Arızada hangi vanayı kapatmalı?

Tek bir muslukta, klozette ya da makine bağlantısında kaçak varsa yalnızca o noktanın kolektördeki vanasını kapatmanız yeterlidir; evin geri kalanında su kesilmez. Hangi vananın o noktaya gittiğini bilmiyorsanız ya da kaçak kolektörün kendisindeyse dairenin ana vanasını kapatın. Ana vananın yerini su vanası nasıl kapatılır yazımızda anlattık.

Tek bir petekte sızıntı varsa o peteğin kolektördeki gidiş ve dönüş vanalarını kapatabilirsiniz; diğer petekler çalışmaya devam eder. Peteğin üzerindeki vanaları petek vanası değişimi yazımızda anlattık.

Kolektör su kaçırıyorsa

Kolektörde su en sık vana kollarının dibindeki contadan, boruların kolektöre bağlandığı rakorlardan ve kolektörün uçlarındaki tapa, purjör ya da boşaltma musluğundan kaçar. Dolabın tabanında su, kireç izi ya da pas lekesi görürseniz kaynağını bu noktalarda arayın.

Rakoru ya da somunu sıkarak kaçağı durdurmaya çalışmayın; fazla sıkılan bağlantı contayı ezer, plastik ya da pirinç parçayı çatlatabilir. Su kolektöründe kaçak varsa dairenin ana vanasını kapatın. Kalorifer kolektöründe kaçak varsa kombiyi kapatın, varsa kolektörün ana gidiş ve dönüş vanalarını kapatın ve altına bir kap koyun.

Kolu dönmeyen ya da eskiyen vanalar

Yıllar içinde kireç tutan vanalar sıkışabilir ve kolu dönmez; zorlanan kolun mili kırılıp su kaçırabilir. Kolu dönmeyen ya da kapattığı halde suyu tam kesmeyen vanalar tek tek değiştirilebilir; kolektörün gövdesi paslandıysa ya da birçok yerden sızdırıyorsa kolektörü komple değiştirmek daha doğrudur.

Kolektör dolabının kapağını fayansla ya da mobilyayla kapatmayın, önüne eşya yığmayın; arıza anında vanalara hemen ulaşabilmek gerekir. Tesisat yenilenirken boru seçimini su tesisatı boru seçimi yazımızda anlattık.

Kolektörde kaçak, kolu dönmeyen vana ya da hangi vananın nereye gittiği belli olmayan bir tesisat varsa yerinde bakıyoruz; keşif ücreti iş yapılırsa fiyattan düşülür. Su işlerimizi su tesisatı, ısıtma işlerimizi kalorifer tesisatı sayfamızda anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Kolektördeki mavi vana açık mı olmalı?

Evet. Normal kullanımda kolektördeki bütün vanalar açık durmalıdır. Su kolektöründe mavi vana o noktanın soğuk suyunu, kalorifer kolektöründe ise peteğin dönüş hattını açıp kapatır; kapalı kalırsa o noktaya soğuk su gelmez ya da o petek ısınmaz.

Kolektördeki kırmızı ve mavi vanalar ne işe yarar?

Su kolektöründe kırmızı vanalar sıcak su, mavi vanalar soğuk su hatlarını açıp kapatır. Kalorifer kolektöründe kırmızı taraf kombiden peteğe giden gidiş hattı, mavi taraf peteğin suyunu kombiye geri getiren dönüş hattıdır.

Kolektör vanası açık mı kapalı mı nasıl anlaşılır?

Kollu vanada kol boruyla aynı yöndeyse vana açık, boruya dikse kapalıdır. Çevirmeli vanalar saatin tersi yönünde sonuna kadar çevrildiğinde açıktır.

Kolektörde bir vanayı kapatırsam ne olur?

Yalnızca o vananın beslediği nokta etkilenir: su kolektöründe o musluğa ya da makineye su gelmez, kalorifer kolektöründe o petek ısınmaz. Evin geri kalanı çalışmaya devam eder.

Kolektör su kaçırıyor, ne yapmalıyım?

Su kolektöründe kaçak varsa dairenin ana su vanasını kapatın. Kalorifer kolektöründe kaçak varsa kombiyi kapatın, varsa kolektörün ana vanalarını kapatın ve altına bir kap koyun. Rakorları sıkarak durdurmaya çalışmayın; bağlantıyı yerinde kontrol ettirin.

Kombinin altındaki vanalarla kolektör vanaları aynı mı?

Hayır. Kombinin altındaki vanalar kombinin kendi gaz, su ve kalorifer bağlantılarını açıp kapatır; kolektör vanaları ise evin içindeki hatları tek tek açıp kapatır. İkisi de normal kullanımda açık durur.

Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her tesisat ve cihaz farklıdır ve yerinde incelemenin yerine geçmez. Doğalgaz tesisatına yalnızca yetkili firmalar müdahale edebilir; gaz kokusu alırsanız hiçbir şeyi denemeden 187’yi arayın. Yazıdaki adımları uygulama kararı size aittir; emin olmadığınız işlemi yapmayın, bir ustaya danışın. Kullanım koşulları