Karbonmonoksit Zehirlenmesi: Belirtileri, Baca Kontrolü ve Önlemler

Karbonmonoksitin rengi ve kokusu yok, bu yüzden tehlikeli. Baca kaynaklı zehirlenmelerin neden olduğunu, belirtilerini ve evde alınacak önlemleri yazdık.

Kısa cevap

Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gazdır; baca tıkalıysa ya da çekmiyorsa bacalı cihazların atık gazı eve geri döner. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve halsizlik evden çıkınca geçiyorsa şüphelenin: pencereleri açın, cihazı kapatın, evden çıkın ve 112’yi arayın. Bacayı her ısıtma sezonundan önce kontrol ettirin, havalandırma menfezlerini kapatmayın.

Beylikdüzü merkezli; İstanbul Avrupa Yakası’na geliyoruz.

Fiyatı yerinde bakıp söylüyoruz; keşif ücreti iş yapılırsa fiyattan düşülür. Pazartesi–Cumartesi 08:00–18:00, pazar yalnızca acil.

Ara: 0533 749 37 25 · WhatsApp

Karbonmonoksit neden fark edilmiyor

Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz bir gazdır. Doğalgaz kaçağında duyduğunuz o keskin koku, gaza sonradan katılan bir uyarıcıdan gelir. Karbonmonoksit ise yanma sonucu oluşur ve hiçbir uyarı vermez.

Bu yüzden zehirlenmeler çoğu zaman uykuda oluyor. Kişi kokudan uyanmıyor, sadece hâlsizleşiyor.

Belirtiler

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, hâlsizlik ve dalgınlık en sık görülen belirtiler. Grip gibi hissettirdiği için çoğu zaman yanlış yorumlanıyor.

Önemli bir ipucu var: evden çıkınca rahatlıyor, eve girince yeniden başlıyorsa bu ciddiye alınmalı. Aynı evdeki birden fazla kişide ve varsa evcil hayvanda aynı anda başlaması da güçlü bir işarettir.

Şüpheleniyorsanız pencereleri açın, cihazı kapatın, evden çıkın ve 112’yi arayın. Şüphe varken evde beklemeyin.

Bacalı cihaz ile hermetik cihaz farkı

Bacalı cihazlar yanma için evin içindeki havayı kullanır ve atık gazı binanın bacasına verir. Baca tıkalıysa veya çekmiyorsa atık gaz eve geri döner. Risk asıl burada.

Hermetik cihazlar havayı dışarıdan alır, atık gazı yine dışarı verir; yanma odası ev havasına kapalıdır. Bu yüzden daha güvenlidir. Yine de hermetik cihazın dışarı çıkan borusu tıkanmış, ezilmiş ya da kaçak yapıyorsa risk oluşur.

Şofben ve soba tarafında durum daha hassas; özellikle banyoya konulmuş bacalı şofbenler zehirlenmelerin klasik sebebidir.

Baca ne zaman kontrol edilmeli

Her ısıtma sezonu başlamadan önce, yani sonbaharda. Kuş yuvası, sıva parçası, kurum birikmesi bacayı yılda bir bile tıkayabiliyor.

Bir de şu durumlarda kontrol şart: cihaz yeni takıldıysa, baca bağlantısına dokunulduysa, dairede tadilat yapıldıysa veya cihaz sık sık kendini kapatıyorsa.

Mutfak ve banyodaki havalandırma menfezlerinin kapatılmamış olması da bu işin bir parçası. Menfezi süngerle veya panelle kapatmak, bacalı cihaz varken doğrudan risk üretir.

İGDAŞ’ın hangi bacalara izin vermediğini ve yıllık baca temizlik raporunun ne zaman istendiğini baca temizlik raporu yazımızda anlattık.

Menfezin hangi cihazda gerektiğini, ölçüsünü ve nereye açıldığını İGDAŞ’ın kurallarına göre doğalgaz menfezi yazımızda anlattık.

Evde alabileceğiniz önlemler

Karbonmonoksit dedektörü kullanın; pilli modellerin takılması kolaydır. İGDAŞ’ın kurallarına göre dedektör, aksi belirtilmedikçe cihazın üst seviyesine yakın ve cihazdan en fazla 1,5–3 metre uzağa takılır.

Cihaz çalışırken odayı tamamen sızdırmaz hâle getirmeyin. Yeni pencere taktırıldıktan sonra havalandırma dengesi bozulabiliyor.

Alevin rengine bakın: sağlıklı yanmada alev mavidir. Sarı ya da turuncu alev, isli yüzeyler ve cihazın etrafında sararma, yanmanın bozulduğunu gösterir. Bu durumda cihazı kullanmayı bırakın ve kontrol ettirin.

Sık Sorulan Sorular

Hermetik kombide karbonmonoksit riski var mı?

Yanma odası ev havasına kapalı olduğu için risk çok düşüktür. Ama dışarı çıkan baca borusu ezilmiş, ek yerinden ayrılmış ya da tıkanmışsa risk oluşur. Bu yüzden boru bağlantısı da kontrol edilmelidir.

Karbonmonoksit dedektörü doğalgaz kaçağını da algılar mı?

Hayır, ikisi farklı cihazlardır. Doğalgaz kaçağı için metan algılayan dedektör, zehirlenme için karbonmonoksit dedektörü gerekir. İkisini bir arada yapan modeller de var.

Baca temizliğini kendim yapabilir miyim?

Daire içindeki bağlantıyı gözle kontrol edebilirsiniz ama bina bacasının temizliği ve çekiş ölçümü ekipman isteyen bir iş. Bacalı cihaz kullanıyorsanız bunu yetkili kişiye yaptırın.

Karbonmonoksit zehirlenmesi belirtileri nelerdir?

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, hâlsizlik ve dalgınlık en sık belirtilerdir; grip sanılabilir. Evden çıkınca geçip eve girince başlıyorsa ya da evdeki birden fazla kişide aynı anda görülüyorsa ciddiye alın: cihazı kapatın, pencereleri açın, evden çıkın ve 112’yi arayın.

Karbonmonoksit dedektörü nereye takılır?

Bacalı kombi, şofben ya da sobanın bulunduğu yere takılır. İGDAŞ’ın kurallarına göre dedektör, aksi belirtilmedikçe cihazın üst seviyesine yakın ve cihazdan en fazla 1,5–3 metre uzağa takılır; pilini kış başında kontrol edin.

Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; her tesisat ve cihaz farklıdır ve yerinde incelemenin yerine geçmez. Doğalgaz tesisatına yalnızca yetkili firmalar müdahale edebilir; gaz kokusu alırsanız hiçbir şeyi denemeden 187’yi arayın. Yazıdaki adımları uygulama kararı size aittir; emin olmadığınız işlemi yapmayın, bir ustaya danışın. Kullanım koşulları